Episode - 10 ఉమ్మడి కుటుంబం

"పంట నష్టపోయింది... ఆశలు కూలిపోయాయి... కానీ ఆ ఇంట్లో ఒక మనసు మాత్రం ఓడిపోలేదు. ఆ మనసు పేరు — సుమతి." 

ఆ రాత్రి సిద్ధయ్య చెప్పిన మాటలు రాఘవుడి మనసులో మోగుతూనే ఉన్నాయి. "ఓడిపోయిన రైతు నేను చూడలేదు..." ఆ మాటలు అతనికి కొంత ధైర్యం ఇచ్చినా... పంట నష్టం వల్ల వచ్చిన ఆందోళన మాత్రం తగ్గలేదు. మరుసటి రోజు ఉదయం ఇంట్లో అందరూ తమ తమ పనుల్లో నిమగ్నమయ్యారు. కానీ ఇంటి వాతావరణం ఇంకా భారంగానే ఉంది. సిద్ధయ్య బయట అరుగుపై మౌనంగా కూర్చున్నాడు. రాఘవుడు కూడా ఎక్కువగా మాట్లాడడం లేదు. వాళ్లిద్దరి ముఖాల్లో కనిపిస్తున్న బాధను సుమతి గమనిస్తోంది. ఆమె మనసుకూ బాధగానే ఉంది. కానీ ఈ సమయంలో ఎవరో ఒకరు ధైర్యంగా ఉండాలని ఆమె అనుకుంది. మధ్యాహ్నం భోజనం పెట్టేటప్పుడు సుమతి నెమ్మదిగా అంది.

"ఇంతగా బాధపడకండి... జరిగిపోయింది మార్చలేం కదా... మళ్లీ కష్టపడితే మంచి రోజులు వస్తాయి."

రాఘవుడు ఆమెవైపు చూసి చిన్నగా నవ్వాడు. కానీ ఆ నవ్వులో ఆనందం లేదు. కేవలం తన బాధను దాచిపెట్టి, కుటుంబానికి ధైర్యం చెప్పాలనే ప్రయత్నం మాత్రమే ఉంది. మనసులో మాత్రం ఎన్నో ఆలోచనలు తిరుగుతున్నాయి. పంట నష్టపోయిన దృశ్యం కళ్ల ముందు నుంచి పోవడం లేదు. ఎన్నో నెలల కష్టం, ఆశలు, కలలు ఒక్కసారిగా కూలిపోయినట్టుగా అనిపించింది. అయినా రాఘవుడు తన బాధను బయటపడనివ్వలేదు. ఇంట్లో వాళ్లు మరింత కుంగిపోకూడదని మౌనంగా ఉండిపోయాడు. అప్పుడప్పుడు బయటికి వెళ్లి పొలాల వైపు చూసి వచ్చేవాడు. ప్రతిసారి చూసినప్పుడు గుండెలో బాధ మరింత పెరుగుతోంది.

రాములమ్మ అతని మనసు అర్థం చేసుకుంది. ఏమీ మాట్లాడకుండా అతనికి తోడుగా నిలబడింది. శారద కూడా ఇంట్లో నెలకొన్న నిశ్శబ్దాన్ని గమనించి మౌనంగా ఉండిపోయింది. అలా ఆ రోజు భారమైన ఆలోచనల మధ్య నెమ్మదిగా గడిచిపోయింది. సూర్యుడు అస్తమించాడు. చీకట్లు కమ్ముకున్నాయి. కానీ రాఘవుడి మనసులో ఉన్న ఆందోళన మాత్రం తగ్గలేదు. సాయంత్రం వరకు ఎవరూ పెద్దగా మాట్లాడలేదు. ప్రతి ఒక్కరూ తమ తమ ఆలోచనల్లో మునిగిపోయారు.

అయినా ఎక్కడో ఒక మూలలో, "ఏదో ఒక మార్గం తప్పకుండా దొరుకుతుంది" అనే చిన్న ఆశ మాత్రం ఇంకా మిగిలి ఉంది. ఆ రాత్రి భోజనం అయిపోయాక అందరూ నిద్రకు సిద్ధమయ్యారు. రాఘవుడు మాత్రం ఇంటి బయట అరుగుపై కూర్చుని ఆలోచనల్లో మునిగిపోయాడు. ఆకాశంలో నక్షత్రాలు మెరుస్తున్నాయి. చల్లటి గాలి వీచుతోంది. అప్పుడే సుమతి నెమ్మదిగా వచ్చి అతని పక్కన కూర్చుంది.

ఏమండీ... ఇంకా నిద్రపోలేదా? అని అడిగింది. రాఘవుడు కొద్దిసేపు మౌనంగా ఉన్నాడు. తర్వాత మెల్లగా అన్నాడు.

ఒక విషయం ఆలోచిస్తున్నాను సుమతి. అన్నాడు. ఏమిటండి? అని ఆమె అడిగింది. రాఘవుడు ఇలా ఎంతకాలం కేవలం పొలం మీదే ఆధారపడి ఉండగలం?

ప్రతి సంవత్సరం ఏదో ఒక సమస్య వస్తూనే ఉంది. ఒక్కసారి వరద... మరోసారి కరువు... ఇలా ఉంటే అప్పులు ఎలా తీరతాయి?

సుమతి మౌనంగా వింటోంది. రాఘవుడు మళ్లీ అన్నాడు. కొన్ని రోజులైనా ఎక్కడైనా కూలి పనికి వెళ్లాలని అనుకుంటున్నాను. రోజువారీ పని చేస్తే ఇంటికి కొంత డబ్బు వస్తుంది. మన కష్టాలు కొంచెమైనా తగ్గుతాయి. ఆ మాట విన్న వెంటనే సుమతి గుండె బరువెక్కింది. ఇంతకాలం పొలమే జీవితం అనుకున్న రాఘవుడు ఇప్పుడు కూలి పనికి వెళ్లాలని అనుకోవడం ఆమెకు బాధ కలిగించింది. కానీ అతని పరిస్థితి కూడా ఆమెకు అర్థమవుతోంది. ఆ రాత్రి ఆమె ఎక్కువగా మాట్లాడలేదు. రేపు మాట్లాడుకుందాం రండి... అని చెప్పి వెళ్లిపోయింది. అలా ఇద్దరూ నిశ్శబ్దంగా పడుకోవడానికి లోపలికి వెళ్లిపోయారు.  ఆ రాత్రంతా సుమతికి నిద్ర సరిగా పట్టలేదు. రాఘవుడు చెప్పిన మాటలే ఆమె మనసులో తిరుగుతున్నాయి. ఇల్లంతా నిశ్శబ్దంగా ఉంది.

బయట అప్పుడప్పుడు వీచే గాలి శబ్దం తప్ప ఇంకేమీ వినిపించడం లేదు. కానీ సుమతి మనసులో మాత్రం ఆలోచనల తుఫాను ఆగడం లేదు. ఆమెకు పెళ్లై ఈ ఇంటికి వచ్చిన మొదటి రోజు గుర్తుకు వచ్చింది. అప్పుడు ఈ ఇల్లు ఎంత ఆనందంగా ఉండేదో ఆమెకు గుర్తొచ్చింది.

సిద్ధయ్య ప్రేమగా మాట్లాడిన మాటలు...

రాములమ్మ చూపించిన ఆప్యాయత...

రాఘవుడు తనపై చూపించిన శ్రద్ధ...

అన్నీ ఒక్కొక్కటిగా ఆమె కళ్ల ముందు మెదిలాయి. ఈ ఇంటిని తన సొంత ఇంటిలాగే భావించింది. ఇక్కడి సంతోషాలు తనవే అనుకుంది. ఇప్పుడు ఈ ఇంట్లో అందరి ముఖాల్లో కనిపిస్తున్న బాధను చూస్తుంటే ఆమె గుండె బరువెక్కింది. రాఘవుడు ఎంత కష్టపడి పొలంలో పని చేసేవాడో ఆమెకు తెలుసు. ఉదయం సూర్యుడు ఉదయించకముందే పొలానికి వెళ్లడం... మధ్యాహ్నం మండే ఎండలో కూడా పని చేయడం... రాత్రి అలసిపోయి ఇంటికి రావడం... అవన్నీ ఆమె ఎన్నోసార్లు చూసింది. పంట బాగా పండితే కుటుంబం సంతోషపడుతుందని ఆశతో అతను చేసిన కష్టం అంతా ఒక్కసారిగా వృథా కావడం ఆమెకు కూడా బాధగా అనిపించింది. 

"ఎప్పుడూ ఆయనే కష్టపడాలా?" అని ఆమె మనసు ప్రశ్నించింది. "ఈ కుటుంబం కోసం నేను కూడా ఏదైనా చేయకూడదా?" అనే ఆలోచన మొదటిసారిగా ఆమె మనసులో బలంగా మొలకెత్తింది. ఇప్పటివరకు ఇంటి పనులకే పరిమితమైన తన జీవితం, ఇప్పుడు కుటుంబానికి అండగా నిలబడాలని కోరుకుంది. ఎంత చిన్న సహాయం అయినా చేయాలని ఆమె నిర్ణయించుకుంది. ఆ ఆలోచనతో ఆమె మనసులో కొంత ధైర్యం కలిగింది. రాఘవుడు ఒంటరిగా ఈ కష్టాన్ని ఎదుర్కోవద్దని ఆమె నిశ్చయించుకుంది. 

మరుసటి రోజు కూడా ఆమె అదే విషయం గురించి ఆలోచించింది. ఇంటి పనులు చేస్తూనే... నీళ్లు తీసుకొస్తూనే... వంట చేస్తూనే... ఆమె మనసు మాత్రం ఒక నిర్ణయం కోసం వెతుకుతోంది.

సాయంత్రం అయ్యేసరికి ఆమె ఒక నిర్ణయానికి వచ్చింది. రాఘవుడు ఇంటి ముందు కూర్చుని ఉండగా ఆమె దగ్గరకు వచ్చింది.

ఏమండీ... అని పిలిచింది. చెప్పు సుమతి... అన్నాడు రాఘవుడు. సుమతి ధైర్యంగా అంది. నిన్న మీరు చెప్పింది బాగా ఆలోచించాను. మీరు చెప్పింది నిజమే అండి. మన కష్టాలు తీరాలంటే ఏదో ఒక పని చేయాల్సిందే. రాఘవుడు ఆశ్చర్యంగా ఆమెవైపు చూశాడు. సుమతి తన మాటలను కొనసాగించింది. మీరు పని కోసం వెళ్లండి. నేను కూడా ఖాళీగా ఉండను. ఇంటి పని అయిపోయిన తర్వాత మన పొలంలో మావయ్యకు తోడుగా పని చేస్తాను. ఎంతవరకు చేతనైతే అంతవరకు సహాయం చేస్తాను. ఆ మాట విని రాఘవుడు కాసేపు మౌనంగా ఉన్నాడు. సుమతి కళ్లలో కనిపిస్తున్న ధైర్యం అతనికి కొత్త ఆశను ఇచ్చింది.

"నీకు కష్టం అవుతుందేమో సుమతి..." అన్నాడు. "మన ఇల్లు కోసం చేసే కష్టం కష్టం కాదండి..." అంది ఆమె చిరునవ్వుతో. ఆ మాటలు విన్న రాఘవుడి కళ్లలో కృతజ్ఞత మెరిసింది. ఆ రాత్రే వాళ్లు ఈ విషయం ఇంట్లో పెద్దవాళ్లకు చెప్పాలని నిర్ణయించుకున్నారు. 

కొద్దిసేపటికి అందరూ ఒకచోట కూర్చున్నారు. రాఘవుడు నెమ్మదిగా విషయం చెప్పాడు. నాన్నా, అమ్మా...  కొన్ని రోజుల పాటు నేను కూలి పనికి వెళ్లాలని అనుకుంటున్నాను.  సుమతి ఇంటి పని అయ్యాక పొలంలో మీకు తోడుగా ఉంటానంటోంది. ఆ మాట విన్న వెంటనే రాములమ్మ ఒక్కసారిగా ఆశ్చర్యపోయింది.

అమ్మా... నీ మనసు మాకు అర్థమవుతోంది. కానీ పొలం పని చాలా కష్టం. నువ్వు అలాంటి పని ఎప్పుడూ చేయలేదు కదా. సిద్ధయ్య కూడా తల ఊపాడు.

అవునమ్మా... నువ్వు ఇంటి పనులు చూసుకుంటే చాలు. పొలం పని అంత సులభం కాదు. ఎండలో తిరగాలి... బురదలో నడవాలి... నీకు అలవాటు లేదు కదా. సుమతి మాత్రం ప్రశాంతంగా నిలబడింది. ఆమె కళ్లలో భయం లేదు. దృఢమైన నిర్ణయం మాత్రమే కనిపించింది.ఆమె నెమ్మదిగా అంది— మావయ్యా... ఇది నా ఇల్లు కూడా కదా... ఈ కష్టాలు మీవే కాదు... మనందరివి. ఇంట్లో అందరూ బాధపడుతుంటే నేను చూస్తూ కూర్చోలేను. ఆ మాట విన్న తర్వాత అక్కడ ఒక్కసారిగా నిశ్శబ్దం అలుముకుంది. సిద్ధయ్య కొద్దిసేపు మౌనంగా ఉన్నాడు. సుమతి మాటల్లో కనిపించిన బాధ్యత అతనిని కదిలించింది.

సుమతి చూపించిన ధైర్యాన్ని పెద్దలు అంగీకరిస్తారా?

కుటుంబాన్ని గట్టెక్కించాలనే ఆమె ప్రయత్నం ఫలిస్తుందా?

రాఘవుడి జీవితంలో కొత్త మార్పు మొదలవుతుందా?

"ఆ నిర్ణయం ఆ కుటుంబ జీవితాన్ని ఏ దిశగా మలిచిందో తదుపరి భాగంలో చూద్దాం."

Episode - 11 ఉమ్మడి కుటుంబం| సుమతి అడుగు – కొత్త ఆశకు నాంది